De Zorg Onder Vuur
In 2024 en 2025 zijn zorginstellingen wereldwijd het vaakst getroffen door ransomware-aanvallen. De cijfers zijn alarmerend: volgens het European Union Agency for Cybersecurity (ENISA) is de zorgsector verantwoordelijk voor 24% van alle gemelde cyberincidenten — meer dan de financiële sector, de overheid of de energie-industrie.
In Nederland alleen al werden tientallen zorginstellingen getroffen, van grote ziekenhuizen tot kleine huisartsenpraktijken. De impact gaat verder dan IT-problemen: patiëntenzorg komt in gevaar, operaties worden uitgesteld, en in het ergste geval kunnen aanvallen mensenlevens kosten.
Maar waarom is juist de zorg zo aantrekkelijk voor cybercriminelen?
Reden 1: Medische Data is het Meest Waardevolle Digitale Goed
Een gestolen creditcardnummer is op het dark web zo'n €5-15 waard. Een compleet medisch dossier? Tussen de €250 en €1.000. Medische data is permanent — u kunt uw bloedgroep niet veranderen zoals u een wachtwoord verandert — en bevat een schat aan persoonsgegevens die bruikbaar zijn voor identiteitsfraude, verzekeringsfraude en afpersing.
De combinatie van BSN-nummers, medische diagnoses, adresgegevens en verzekeringsgegevens maakt een medisch dossier tot het meest complete identiteitsprofiel dat er bestaat.
Reden 2: De Druk om te Betalen is Enorm
Wanneer een productiebedrijf wordt getroffen door ransomware, verliest het geld. Wanneer een ziekenhuis wordt getroffen, komen patiënten in gevaar. Die levensbedreigende urgentie maakt zorginstellingen tot ideale afpersingsdoelwitten: de druk om snel te betalen en systemen te herstellen is nergens zo hoog.
Cybercriminelen weten dit en passen hun losgeldeisen daarop aan. Ze vragen niet het maximale bedrag — ze vragen precies genoeg zodat betalen de snelste en goedkoopste optie lijkt.
Reden 3: Legacy Systemen en Technische Schuld
De zorgsector kampt met een enorme technische schuld. Medische apparatuur — van MRI-scanners tot infuuspompen — draait vaak op verouderde besturingssystemen die niet meer worden bijgewerkt. Windows XP en Windows 7 zijn in veel ziekenhuizen nog steeds te vinden, niet uit onwil maar omdat de medische software die erop draait niet compatibel is met nieuwere systemen.
Deze legacy systemen zijn niet te patchen en vormen een permanent open deur voor aanvallers.
Reden 4: Complex Netwerk met Veel Toegangspunten
Een modern ziekenhuis is een digitaal ecosysteem van duizenden verbonden apparaten: medische devices, patiëntportalen, EPD-systemen, laboratoriumapparatuur, gebouwbeheersystemen, en de persoonlijke devices van artsen en verpleegkundigen. Elk apparaat is een potentieel toegangspunt.
Daarnaast werken in de zorg veel partijen samen: verwijzende artsen, laboratoria, apothekers, verzekeraars en thuiszorgorganisaties. Elk van deze koppelingen vergroot het aanvalsoppervlak.
Reden 5: De Menselijke Factor is Extra Kwetsbaar
Zorgprofessionals staan onder enorme werkdruk. Ze werken in shifts, worden continu onderbroken, en moeten snel schakelen tussen taken. Dit is precies de omgeving waarin phishing-aanvallen het meest effectief zijn: wanneer mensen onder druk staan, nemen ze sneller beslissingen en controleren ze minder.
Bovendien is de primaire focus van zorgmedewerkers — terecht — de patiënt. Cybersecurity voelt als een obstakel dat hen van hun eigenlijke werk afhoudt. De neiging om beveiligingsmaatregelen te omzeilen 'omdat het sneller is' is in de zorg groter dan in welke andere sector ook.
Reden 6: Beperkte Budgetten en Capaciteit
De zorgsector opereert met krappe marges. IT-budgetten worden afgewogen tegen investeringen in medische apparatuur, personeel en patiëntenzorg. Een geavanceerd Security Operations Center (SOC) opzetten of een dedicated CISO aanstellen is voor veel zorginstellingen financieel niet haalbaar.
Het resultaat: beveiliging wordt onderbemand en ondergefinancierd, terwijl de dreigingen toenemen.
De AVG/GDPR Dimensie
Medische gegevens zijn bijzondere persoonsgegevens onder de AVG. Een datalek in de zorg is niet alleen een beveiligingsincident maar ook een ernstige privacyschending. De Autoriteit Persoonsgegevens kan boetes opleggen tot €20 miljoen of 4% van de jaarlijkse wereldwijde omzet.
Daarnaast hebben patiënten het recht op schadevergoeding als hun medische gegevens worden gelekt. De reputatieschade en het verlies van patiëntvertrouwen zijn vaak nog verwoestender dan de financiële gevolgen.
Wat Kunt U Vandaag Nog Doen?
- Segmenteer uw netwerk: Scheid medische apparatuur van het kantoornetwerk en van gasttoegang
- Patch wat u kunt: Niet alles is te patchen, maar alles wat wél kan, moet direct worden bijgewerkt
- Investeer in awareness: Niet een jaarlijkse e-learning, maar continue, op de praktijk gerichte training
- Offline backups: Zorg voor geïsoleerde backups die niet vanuit het netwerk bereikbaar zijn
- Incident response plan: Oefen regelmatig een ransomware-scenario, inclusief de communicatie naar patiënten
- Gedragsanalyse: Breng in kaart hoe medewerkers daadwerkelijk omgaan met beveiliging onder werkdruk
Nexus-7 voor de Zorgsector
Nexus-7 begrijpt de unieke uitdagingen van de zorgsector. Onze Q-Method gedragsanalyse is specifiek geschikt om de beveiligingshouding van zorgprofessionals te meten — juist onder de omstandigheden van hoge werkdruk en continue onderbrekingen waarin zij dagelijks werken.
Wij combineren dit met technische assessment die rekening houdt met de realiteit van legacy systemen en complexe zorgnetwerken. Het resultaat is een concreet, haalbaar verbeterplan dat past bij de budgetten en prioriteiten van zorginstellingen.
Wilt u weten hoe kwetsbaar uw zorginstelling is? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de cybersecurity-uitdagingen in uw organisatie.
