De zwakste schakel zit niet in uw netwerk — maar in dat van uw leverancier
Stel u voor: uw IT-beveiliging is waterdicht. Firewalls staan strak, medewerkers zijn getraind, en uw patchbeleid is up-to-date. Toch wordt u gehackt. Niet via uw eigen systemen, maar via de boekhoudsoftware van een leverancier die drie maanden achterliep met updates.
Dit is geen fictie. Het is precies wat er in 2024 gebeurde bij de aanval op een groot Europees logistiek bedrijf, en het patroon herhaalt zich steeds vaker. Supply chain-aanvallen — cyberaanvallen via uw toeleveringsketen — zijn een van de snelst groeiende dreigingen van dit moment. Volgens het European Union Agency for Cybersecurity (ENISA) is het aantal supply chain-incidenten sinds 2021 met meer dan 300% gestegen.
Wat is een supply chain-aanval precies?
Bij een supply chain-aanval richt de aanvaller zich niet direct op het uiteindelijke doelwit. In plaats daarvan compromitteert hij een leverancier, softwareleverancier of dienstverlener die toegang heeft tot de systemen of data van het doelwit. Denk aan:
- Softwareleveranciers die een update uitbrengen met verborgen malware (zoals bij de beruchte SolarWinds-aanval)
- Managed service providers (MSP's) wiens beheertoegang wordt misbruikt om tientallen klanten tegelijk te treffen
- Cloudleveranciers waar een kwetsbaarheid in gedeelde infrastructuur meerdere organisaties blootstelt
- Hardware-leveranciers waarbij componenten worden gemanipuleerd voordat ze bij u aankomen
Het verraderlijke is dat u als organisatie weinig zicht hebt op wat er binnen de muren van uw leverancier gebeurt. U vertrouwt op hun beveiliging — maar hebt u ooit gecontroleerd of die aan uw standaarden voldoet?
Waarom zijn supply chain-aanvallen zo effectief?
De kracht van deze aanvalsmethode zit in drie psychologische en organisatorische factoren:
1. Vertrouwen als wapen
Mensen en systemen vertrouwen leveranciers. Software-updates worden automatisch geïnstalleerd. Gegevens worden gedeeld via vaste koppelingen. Dat vertrouwen is precies wat aanvallers uitbuiten. Waar u bij een phishingmail misschien nog twijfelt, staat u niet stil bij een update van uw vaste softwareleverancier.
2. Schaalvoordeel voor de aanvaller
Eén geslaagde aanval op een leverancier kan duizenden organisaties tegelijk treffen. Voor cybercriminelen is dit de meest efficiënte manier om groot schade aan te richten — of losgeld te eisen.
3. Beperkt zicht op risico's
De meeste organisaties hebben geen compleet overzicht van hun digitale toeleveringsketen. Wie heeft er allemaal toegang tot uw systemen? Welke software draait er op welke servers? Welke API-koppelingen bestaan er? Zonder dat overzicht kunt u risico's niet beheersen.
NIS2 eist supply chain security
De Europese NIS2-richtlijn, die via de Nederlandse Cyberbeveiligingswet wordt geïmplementeerd, besteedt specifiek aandacht aan ketenbeveiliging. Organisaties die onder NIS2 vallen, zijn verplicht om:
- Risico's in hun toeleveringsketen te identificeren en te beheersen
- Beveiligingseisen contractueel vast te leggen met leveranciers
- Incidenten in de keten te melden aan de bevoegde autoriteiten
- Periodiek de cybersecurity-volwassenheid van leveranciers te beoordelen
Dit is geen vrijblijvend advies — het zijn wettelijke verplichtingen met aanzienlijke boetes bij non-compliance. Bestuurders kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.
Vijf concrete stappen om uw supply chain te beveiligen
1. Breng uw digitale keten in kaart
Maak een volledig overzicht van alle leveranciers, softwareproducten, clouddiensten en API-koppelingen die toegang hebben tot uw systemen of data. Veel organisaties ontdekken hierbij verbindingen waarvan ze het bestaan niet kenden.
2. Classificeer leveranciers op risico
Niet elke leverancier vormt hetzelfde risico. Een leverancier met directe toegang tot uw netwerk is kritischer dan een leverancier die alleen uw kantoorbenodigdheden levert. Prioriteer uw beveiligingsinspanningen op basis van impact.
3. Stel contractuele beveiligingseisen
Neem cybersecurity-vereisten op in uw inkoopcontracten. Denk aan verplichte ISO 27001-certificering, periodieke penetratietests, incidentmeldplicht en het recht op audits.
4. Monitor continu
Een leverancier die vandaag veilig is, kan morgen gecompromitteerd zijn. Implementeer continue monitoring van uw leveranciers — niet alleen een jaarlijkse checklist, maar actieve signaaldetectie.
5. Oefen uw respons
Wat doet u als een leverancier gehackt wordt? Hoe isoleert u de verbinding? Wie waarschuwt u? Neem supply chain-scenario's op in uw incident response-oefeningen.
De menselijke factor: ook in de keten
Bij Nexus-7 zien we dat technische maatregelen alleen niet volstaan. De Q-Method gedragsanalyse die wij inzetten laat keer op keer zien: de grootste kwetsbaarheden ontstaan door menselijk gedrag. Een medewerker bij uw leverancier die op een phishinglink klikt. Een systeembeheerder die standaard wachtwoorden niet wijzigt. Een manager die beveiligingswaarschuwingen negeert omdat ze "het werk vertragen."
Ketenbeveiliging vraagt daarom niet alleen om technische controles, maar ook om inzicht in het beveiligingsbewustzijn en -gedrag binnen uw hele keten. Hoe gaan de medewerkers van uw leveranciers om met gevoelige informatie? Worden zij getraind? Wordt dat getoetst?
Van risico naar weerbaarheid
Supply chain-aanvallen zijn geen probleem dat u in uw eentje oplost. Het vraagt om samenwerking met uw leveranciers, heldere afspraken en wederzijds vertrouwen — maar dan wel vertrouwen dat gebaseerd is op bewijs, niet op aannames.
De organisaties die hier het beste in slagen, zijn de organisaties die ketenbeveiliging niet als een compliance-vinkje behandelen, maar als een strategisch onderdeel van hun risicomanagement. Ze investeren in zichtbaarheid, stellen grenzen aan toegang, en bouwen aan een cultuur waarin security een gedeelde verantwoordelijkheid is.
Wilt u weten hoe uw organisatie ervoor staat? Een supply chain security assessment geeft u concreet inzicht in de risico's die via uw leveranciers binnenkomen — en wat u eraan kunt doen.
